PSYCHOLOGY เงินซื้อความสุขไม่ได้ แต่เงินซื้อสิ่งที่สร้างความสุขได้

เงินซื้อความสุขไม่ได้ แต่เงินซื้อสิ่งที่สร้างความสุขได้

“เงินซื้อความสุขไม่ได้”

ถ้อยคำที่ได้พบบ่อยครั้งคำนี้ มักได้ยินซ้ำๆ เอ่ยออกมาจากปากของคนที่มีฐานะการเงินในระดับดีในสังคม ซึ่งเป็นถ้อยคำที่ช่างขัดแย้งกับโลกทุนนิยมที่มีเงินเป็นตัวแปรสำคัญในการดำเนินชีวิตปัจจุบันเป็นอย่างมาก 

ถ้าเช่นนั้น ตกลงแล้ว เงินสามารถซื้อความสุขได้จริงหรือไม่?

ความสุขคืออะไร

ความสุข คือ ลักษณะความพึงพอใจทางอารมณ์อย่างหนึ่ง แต่นิยามความสุขของแต่ละคนล้วนหลากหลาย และแตกต่างกัน ดังนั้น จึงมีทฤษฎีทางจิตวิทยาอย่างหนึ่งที่สามารถใช้อธิบายความสุขผ่านความต้องการของมนุษย์ได้ นั่นก็คือ ลำดับขั้นความต้องการของมาสโลว์ หรือ Maslow’s Hierarchy of Needs

Hierarchy of Needs ของ Abraham Maslow เป็นทฤษฎีที่ว่าด้วยเรื่อง #ความต้องการของมนุษย์ หากมนุษย์เกิดช่องว่างระหว่างสภาพที่ต้องการ (Desire State) และสภาพที่มีอยู่ (Actual State) จะทำให้เกิดความตึงเครียด (Tension) ดังนั้น มนุษย์จึงต้องการบางสิ่งบางอย่างมาเพื่อเติมเต็มความต้องการเหล่านี้ Maslow จึงอธิบายโดยแบ่งลำดับความต้องการออกเป็น 5 ขั้น ได้แก่

ขั้นที่ 1 ความต้องการทางกายภาพ (Physiological Needs) 

เป็นความต้องการขั้นพื้นฐานที่จำเป็นที่สุดในการดำรงชีวิต เช่น ปัจจัย 4 ได้แก่ อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค

ขั้นที่ 2 ความต้องการความปลอดภัย (Safety Needs)

เป็นความต้องการความมั่นคงและความปลอดภัยทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ เช่น การดูแลสุขภาพ ความมั่นคงในหน้าที่การงาน ความปลอดภัยในชีวิต

ขั้นที่ 3 ความต้องการความรักและการเป็นเจ้าของ (Love and Belonging Needs)

เป็นความต้องการเป็นที่รัก อย่างการมีสัมพันธ์ที่ดีกับทั้งครอบครัว เพื่อนสนิท คนรัก หรือคนอื่นๆ ในสังคม

ขั้นที่ 4 ความต้องการการได้รับการยอมรับ (Esteem Needs)

เป็นความต้องการความเคารพนับถือจากคนรอบข้าง เช่น การประกอบอาชีพที่ได้รับการชื่นชม และการสร้างภาพลักษณ์ที่ดี

ขั้นที่ 5 ความต้องการความสำเร็จในชีวิต (Self-actualization Needs)

เป็นความต้องการขั้นสูงสุดในชีวิต ในการค้นพบศักยภาพ และบรรลุสิ่งที่ตัวเองต้องการจะเป็น 

เมื่อย้อนกลับไปที่คำถามข้างต้นที่ว่า #เงินสามารถซื้อความสุขได้จริงหรือไม่

แน่นอนว่า เราไม่สามารถเดินเข้าไปหาพนักงานในร้านสะดวกซื้อแล้วพูดว่า “ขอความสุข 1 ที่” จากนั้นก็จะมีความสุขร้อนๆ พร้อมเสิร์ฟใส่จานมาให้เราได้ในทันที

แม้เงินจะไม่สามารถซื้อสิ่งที่เรียกว่า ‘ความสุข’ โดยตรงได้ แต่ว่า ‘เงิน’ สามารถเติมเต็มความต้องการข้างต้นเหล่านี้เพื่อสร้าง ‘ความสุข’ ได้

Maslow อธิบายต่อไว้ว่า มนุษย์จำเป็นต้องได้รับการตอบสนองจากความต้องการขั้นพื้นฐานที่อยู่ในลำดับล่างสุดให้ได้เสียก่อน จึงจะสามารถขยับเคลื่อนขึ้นไปยังระดับที่สูงขึ้นได้ แต่หากว่าเราไร้ซึ่งเงินตรา ก็คงไม่มีทางที่เราจะสามารถเติมเต็มได้แม้แต่เพียงความต้องการขั้นพื้นฐานที่สุดของมนุษย์อย่าง Physiological Needs และ Safety Needs ที่อยู่ขั้นล่างสุดของพีระมิดได้ 

การจะได้มาซึ่ง อาหารที่ดี ที่อยู่ที่ปลอดภัย เครื่องนุ่งห่มปกปิดร่างกาย และยารักษาโรคยามเจ็บป่วย ล้วนจำเป็นต้องแลกมาด้วยเงิน

อีกหลักฐานยืนยันจากผลสำรวจกว่า 30,000 คน ของ Proceedings of the National Academy of Sciences ในสหรัฐอเมริกาพบว่า ผู้ที่มีเงินเดือนมากกว่าประเมินความพึงพอใจในชีวิตตนเองมากกว่าผู้ที่มีเงินเดือนน้อยกว่า และมากขึ้นเรื่อยๆ ตามลำดับจำนวนเงินเดือนที่มากขึ้น

เพราะในสังคมทุนนิยมเช่นนี้ การจะนำมาซึ่งความสุขจากการเติมเต็มความต้องการหลายๆ อย่างได้นั้น อย่างน้อยย่อมต้องการ ‘เงิน’ เป็นส่วนประกอบ ทำให้ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเงินเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งในการสร้างความสุข

ก็จริงอยู่ หากจะกล่าวว่า เงินและความร่ำรวย เป็นความสุขที่ไม่ยั่งยืน มีแล้วหมดไป และเงินไม่สามารถซื้อสิ่งที่เรียกว่าความสุขได้

แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้อีกเช่นกันว่า หากปราศจากเงินแล้ว คงเป็นเรื่องยากไม่น้อยที่จะสร้างความสุขต่างๆ ตามมาได้


อ้างอิง:

https://bit.ly/35lOIOH

https://bit.ly/35mywN7

https://bit.ly/3vqZnCv

#missiontothemoonpodcast

#mission #พอดแคสต

ติดตามความเคลื่อนไหวและเนื้อหาน่าสนใจอื่นๆ ได้ที่ https://missiontothemoon.co/

POPULAR

รีวิวหนังสือ: Principles

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่ดีที่สุดเล่มนึงที่ผมเคยอ่านมาในชีวิต หนังสือเล่มนี้พลาดแล้วจะ”เสียใจ”ครับ

10 เทคโนโลยีแห่งโลกอนาคต

บิล เกตส์ เขียนถึง 10 เทคโนโลยีแห่งโลกอนาคตที่จะมาเปลี่ยนแปลง และพัฒนาโลกของเราให้ดียิ่งขึ้น

13 ข้อที่คนเข้มแข็งไม่ทำกัน

แท้จริงแล้วความเข้มแข็งของจิตใจคน ไม่ได้มาจากสิ่งที่เราทำ แต่มาจากสิ่งที่เรา "ไม่ได้ทำ" ต่างหาก
Naphatsawan Sitthitham
นักศึกษาฝึกงานจากคณะศิลปศาสตร์ แต่ใจอยากเทิร์นมาสายธุรกิจ สนใจด้านการตลาดและจิตวิทยา