คนแบบไหนที่ผู้บริหารยุคใหม่กำลังมองหา

หนึ่งในสิ่งที่จะทำให้ทีมไปถึงเป้าหมายได้สำเร็จก็คือ “ศักยภาพของคนในทีม” ถ้าผู้เล่นมี Performance ที่ดี ก็ทำให้ทีมชนะได้ไม่ยาก โค้ชก็ไม่ต้องเหนื่อยสอน

แต่คำว่า ‘Performance ที่ดี’ ที่ผู้ประกอบการมองหาคืออะไร แค่เป็นคนขยัน ซื่อสัตย์ อดทน เพียงพอแล้วหรือยัง สำหรับการทำงานในยุคนี้ 

ทำไมคนว่างงาน ในขณะที่หลายบริษัทกำลังต้องการคน

KKP Research ได้คาดการณ์ไว้ว่า ช่วงกลางปีนี้จะมีนักศึกษาจบใหม่ที่พร้อมเข้าสู่ตลาดแรงงานประมาณ 340,000 คน แต่จะมีเพียง 1 ใน 3 เท่านั้นที่จะได้ทำงานตรงสาย หรือได้งานที่เหมาะสมกับทักษะของตัวเอง 

และจะมีจำนวนคนว่างงาน เพิ่มสูงถึง 4.9 ล้านคน คิดเป็น 13.2% ของตลาดแรงงานไทย

เห็นตัวเลขแบบนี้ ไม่ใช่เพราะตำแหน่งงานในตลาดมีที่นั่งจนเต็มแล้วนะครับ… 

หลายบริษัท รวมถึงบริษัทผมเอง ก็กำลังมองหาคนอีกมากมายหลายตำแหน่งเข้ามาร่วมทีม แต่ปัญหาคือ “ยังหาคนที่เหมาะสมไม่ได้”

ผมได้มีโอกาสเข้าไปฟัง Session ของคุณอนุพงษ์ อัศวโภคิณ ผู้บริหาร AP ในงาน The Standard Economic Forum เป็นหัวข้อที่น่าสนใจมาก และเป็นมุมมองที่สำคัญต่อนักศึกษาจบใหม่ พนักงาน และผู้ประกอบการ นั่นก็คือ “ทักษะที่จำเป็นต่อการทำงานในโลกอนาคต”

คุณอนุพงษ์ อัศวโภคิณ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ เอพี ไทยแลนด์ จำกัด (มหาชน) 

ที่ผ่านมามีนักศึกษาจบใหม่เป็นแสนๆ คน แต่สามารถทำงานอยู่ในตลาดได้แค่ไม่กี่เปอร์เซ็นต์ แล้วที่เหลือไปไหน?

คุณอนุพงษ์บอกว่า ไม่ว่าจะเป็นคนจบเก่าหรือจบใหม่ มักจะไม่ค่อยได้ Update Skill ทำให้ความรู้ที่มีอยู่ไม่ทันสมัยแล้ว หรือบางคนมองภาพรวม ภาพใหญ่ไม่เป็น ทำให้ไม่สามารถบริหารจัดการงานได้

และอีกเหตุผลคลาสสิคที่พูดกันอยู่บ่อยๆ คือ คนยังขาด Soft Skill : ทักษะด้านความคิดสร้างสรรค์, critical thinking, ทักษะด้านคน, Outward Mindset ความสามารถในการคิดมุมกลับ เห็นถึงใจคนอื่น

หากคนในทีมขาด Outward Mindset ก็จะเกิด Conflict ในองค์กรได้ง่าย และทำให้ขาดความเห็นอกเห็นใจ (Emphaty)

เรื่องนี้ผมให้ความสำคัญมากๆ เพราะในช่วงวิกฤต แทบทุกคนจะต้องเจอกับงานที่หนัก และปริมาณงานที่เยอะ แน่นอนว่าต้องมีความเครียดที่สั่งสมอยู่ หากคนในทีมเกิดความเห็นไม่ตรงกัน ไม่เห็นถึงใจเพื่อนร่วมงาน หรือจัดการกับความรู้สึกตัวเองไม่ได้ ปัญหาเล็กๆ ก็อาจจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ และการจะทำให้ทีมพร้อมสู้ต่อ คงจะเป็นเรื่องยาก 

สำหรับผม แม้ว่า Soft Skill จะเป็นเรื่องเดิมๆ ที่พูดกันบ่อยๆ แต่เมื่อต้องเผชิญหน้ากับปัญหาจริงๆ ก็ยังเป็นทักษะที่หลายคนยังทำได้ยากครับ

เกณฑ์อะไรบ้างที่ผู้ประกอบการยุคนี้มองหา

ตอนสัมภาษณ์งาน คุณอนุพงษ์จะใช้เกณฑ์เหล่านี้ในการดูว่าใครจะได้ไปต่อ

1. คนคนนี้มีการตัดสินใจที่ดีไหม กล้าตัดสินใจหรือเปล่า
2. ยึดติดไอเดียตัวเองมากแค่ไหน
3. Common Sense เป็นอย่างไร เรื่องพื้นฐานเขาคิดเองได้ไหม หรือว่าต้องสอน
4. จบมานาน ทำงานมาหลายที่ แต่พร้อม Reskill หรือเปล่า
5. Attitude Test โดยการทำแบบทดสอบ Check EQ เช่น เวลาเครียดเขาจะจัดการอารมณ์อย่างไร 

50-60% คุณอนุพงษ์จะดูเรื่อง Mindset เป็นหลัก ถ้าเป็นคนที่ไม่พร้อมเปิดรับอะไรใหม่ๆ ไม่เป็นคนที่มี Open Minset โปรไฟล์ดีๆ ที่เขียนมาก็อาจจะจบ

คนที่เพิ่งจบใหม่ก็มี Entrepreneur Mindset ได้

หลายคนอาจจะสงสัยว่า ตัวเองเพิ่งจบใหม่ หรือเพิ่งเข้ามาทำงานได้ไม่นาน ทำไมองค์กรถึงมีความคาดหวังสูง หรือต้องการให้มี Mindset แบบผู้บริหาร ในความเป็นจริงแล้วเราสามารถมีวิธีคิดแบบนั้นได้จริงๆ ไหม?

คุณอนุพงษ์ได้อธิบายว่า จริงๆ แล้ว การมี Mindset แบบผู้ประกอบการก็คือ “ตั้งเป้าหมายแล้วต้องไม่ยอมแพ้” ต้องมีความจะเอาให้ได้ พยายามทำทุกวิถีทางเพื่อให้ไปถึงเป้าหมาย แม้ว่าจะต้องขอความช่วยเหลือจากคนอื่น ก็ต้องทำ 

และที่สำคัญถ้าหากล้มเหลวก็ต้องกล้ายอมรับ อย่าง Startup เวลาที่เขาเจ๊งก็เจ๊งเลย เพราะถ้าลงสนามจริง ก็ต้องเจ็บจริง เพื่อให้เกิดการเรียนรู้

ส่วน Employee Mindset ก็จะมีวิธีคิดที่ต่างออกไป โดยส่วนใหญ่จะยึดวิธีการมากกว่าเป้าหมาย ทั้งที่บางทีมีอีกหลากหลายวิธีที่จะช่วยให้เราไปถึง เมื่อทำตามวิธีที่คิดไว้ไม่ได้ Employee Mindset ก็จะบอกให้ถอย ยอมแพ้ ต้องปรับเป้าหมายใหม่ 

บางคนเวลาผิดพลาดก็ยังคงเรียกร้องขอโบนัส เงินเดือนต้องได้เท่าเดิม หรือทุกครั้งที่ผิดพลาดมักมองว่าเป็นความผิดเจ้านายเสมอ (แต่ไม่ใช่ว่าเจ้านายจะผิดไม่ได้นะ และ Leader ก็ต้องมี Outward Mindset เช่นกัน)

และวิธีที่คุณอนุพงษ์ฝึกให้ทุกคนในทีมมี Entrepreneur Mindset ก็คือ ฝึกด้วยการถามกลับ ตอบคำถามด้วยคำถาม เช่น เวลามีคนในทีมถามว่าทำไมยอด Like ถึงไม่ดี เราก็ไม่ควรที่จะตอบโดยทันที แต่ถามเขากลับว่า แล้วอะไรที่ทำให้ยอด Like ไม่เป็นไปตามแผน?

หรือเวลาที่พนักงาน Fail กับโปรเจ็คต์ เราจะต้องถามเขาก่อนว่า เขาได้เรียนรู้อะไรบ้าง 

ถ้ายังตอบไม่ได้ เราก็ควรจะให้การบ้านเขากลับไปคิด “ไม่ใช่การให้คำตอบ หรือช่วยเหลือในทันที”

ดังนั้นเมื่อ AP รับคนจบใหม่เข้ามาทำงานแล้ว ก็จะฝึกให้ทุกคนมี Mindset แบบนี้ เพื่อให้ทุกคนสามารถสร้างสรรค์ผลงานดีๆ ออกมา

สำหรับในยุคนี้ คนที่ซื่อสัตย์ ตรงต่อเวลา ขยันอดทน ก็ยังเป็นทักษะที่ไม่เพียงพอ 

คุณอนุพงษ์มองว่า ถ้ามีทักษะเหล่านี้ แต่ไม่สามารถ Unlearn Relearn ขาด Open Mindset ดึงดันที่จะทำแต่วิธีการเดิมๆ ไม่พัฒนาทักษะใหม่ ก็คงไม่สามารถ Push เรื่องเจ๋งๆ ให้เกิดขึ้น หรือสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ร่วมกับทีมได้

แต่สุดท้ายผมก็ยังเชื่อครับว่า ทุกอย่างสามารถฝึกกันได้ แต่ตัวเราก็ต้องตั้งใจที่จะเรียนรู้กับมันให้มากพอ

ขอสรุปสั้นๆ ส่งท้าย ถึงสิ่งที่จะทำให้คนทำงานทุกคน ยังคง Survive ในยุคนี้ได้

1.ทุกคนต้องมีเป้าหมาย รู้ว่าอยากทำอะไร
2.หมั่น Update เรื่องใหม่ๆ ในสายงานที่ทำ
3.รู้ว่า Skill ของตัวเองคืออะไร และจะทำให้องค์กรหรือทีมอื่นๆ ได้ประโยชน์สูงสุดจากเรายังไง
4.Soft Skill คือสิ่งที่ต้องฝึกฝน ยืดหยุ่นให้ได้ ปรับตัวให้เป็น